Türkiye'nin İlk Yeşil İş ve Yaşam Dergisi

Ads 768x90

Elektrikli Arabaları Kim Öldürdü?

573 0


Kaliforniya eyaleti 1990 yılında Sıfır Emisyon Yasası’nı çıkardı. General Motors (GM) EV1 isimli, dünyadaki ilk elektrikli arabalarını 1996 yılında piyasaya sürdü. Ancak biz bunları hatırlamıyoruz, çünkü GM 2001’de elektrikli araç üretim departmanını kapattı. Bu ilginç “cinayet” hikâyesi, Amerikalı yönetmen Chris Paine’in elinde, “Elektrikli Arabaları Kim Öldürdü?” isimli bir belgesele dönüştü.
Yazı: Balkan TALU
Mel Gibson kendini Batmobil’e bin­miş Batman gibi hissediyordu. Tom Hanks, ünlü talk show’cu David Letterman’ın programına çıktığında elektrikli araba kullanarak ABD’yi kurtar­dığını söylüyordu. Gene de bütün bunlar ilk defa 1996 yılında General Motors tara­fından üretilmiş olan EV1 model elektrikli araçların tümünün imha edilip tedavülden kaldırılmasını engelleyemedi. Peki, ne ol­muştu? Yönetmen Chris Paine, “Elektrikli Araçları Kim Öldürdü?” isimli belgeselin­de bu sorunun cevabını arıyordu.
ABD tarihinde elektrikli araçların ilk gö­rünüp kayboluşu da değildi bu. Mesela bundan yüz sene önce yollara çıkan ilk araçlar elektrikli araçlarmış desek ne buyurursunuz? Benzinli arabalar tabii varmış ama pek tercih edilmiyormuş. İlk ateşlemede kullanılan o manivela kolu­nu habire çevirmek çok zor oluyormuş. Ayrıca, çok gürültülülermiş ve dışarı çok fazla egzoz gazı veriyorlarmış. Peki, ne değişmiş? İçten yanmalı motorlar icat olmuş, mertlik bozulmuş. İşte 1920’lerden itibaren, sonraki baht­sız nesilleri yakan da bu olmuş.
Hem de öyle bir yanmışız ki, yak­laşık 90’lı yıllardan itibaren ABD Kaliforniya’daki hava kirliliği ve­rilerine bakmak yeterli. O yıllarda Kaliforniya, ABD’de hava kirliliği oranlarının en yüksek olduğu eya­letlerden biri. Çocuklarda astımdan, akciğer gelişim bozuklukları ve kansere kadar uzanan bir yelpaze söz konusu. Eyalette sadece 1990 yılında 41 defa birinci derece hava kirliliği alarmı verilmiş. 1989 yılında ise 15 ila 25 yaş arasındaki her dört çocuktan birinde muhtelif solunum yolları hastalıkları görülmeye başla­mış.
Yasalar, Elektrikli Araca Yol Veriyor
Aynı esnada başka bir mahallede, General Motors (GM) da daha 1987 yılında elektrikli araba konusuna sıkı bir giriş yapmıştı. Güneş ener­jisiyle beslenen arabası, Sunraycer yarışlarında birinci gelmiş; bu ga­libiyetten cesaret alan GM CEO’su Roger Smith ilk elektrikli araba prototipi için talimatı vermişti. 1990 yılında mühendis Alan Cocconi ta­rafından üretilen 100 bin wattlık güç ünitesi bu prototipin üretimini mümkün kılıyordu.
GM, elektrikli arabalarını ilk defa Los Angeles Otomobil Fuarı’nda sergilediğinde Kaliforniya Hava Kaynakları Kurulu (CARB) da du­rumdan vazife çıkarıp bu durumu hava kirliliğiyle mücadele için bir fırsat olarak görüyor ve parmak ısırtan bir yasa çıkarıyordu. Bütün araba üreticilerine normal benzinli arabaların yanı sıra elektrikli ara­ba üretimini de zorunlu kılan bir düzenleme yapıldı. Yasa, üretilen elektrikli araba oranını yüzde 2’den başlayarak kademeli olarak çoğaltıl­masını öngörüyordu. Ve 1996 yılın­da GM, tüketiciye yönelik ilk elekt­rikli arabası olan EV1’i piyasaya sürdü. Bu arabaları pazarlamak için genç ve dinamik bir uzman ekibi işe alındı. O sıralarda yirmili yaşlarında olan Chelsea Sexton’da işi seve seve kabul edenlerden biriydi. Sexton, belgesel için yaptığı tanıklıkta, “Ne de olsa oldukça az maaşa deliler gibi çalışmaya istekli gençlerdik” diyordu. Çevreye zarar vermeyen, havayı kirletmeyen bir araba fikri onun da çok hoşuna gitmişti.
Bu arada otomobil şirketleri arasın­daki rekabet de kızıştı gayet doğal olarak. Honda da EV Plus’u çıkardı. Ford, Toyota ve Nissan gibi mar­ kalar da birbiri peşi sıra elektrikli araç pazarlama müdürü John R. Dabels’a “Biliyor musun, en bü­yük düşmanım sensin” diyecekti.

Pages : 1 2 3

Cevap Bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Paylaş