Türkiye'nin İlk Yeşil İş ve Yaşam Dergisi

Ads 768x90

DÜNYADA GIDA İSRAFINI AZALTMAYA YÖNELİK 24 GİRİŞİM

1.36K 0

City Harvest / ABD
israfın peşinde kuruluşlar 1
1,7 milyon New Yorklu (nüfusunun beşte biri) yoksulluk içinde yaşıyor. Ekonomik durgunluk ve yüksek işsizlik nedeniyle gıdaya erişim de giderek zorlaşıyor. 1982’den bu yana faaliyette olan dünyanın ilk gıda kurtarma organizasyonu City Harvest her gün restoranlar, fırınlar, marketler ve tarlalardan 68 bin kilogram gıdayı (yılda 25 milyon kilogram) kurtararak 500 kuruma ulaştırıyor. 10 binin üzerinde gönüllüsü, 150’nin üzerinde tam zamanlı çalışanı,
22 tane soğutuculu kamyonu, 2000 kadar da bağışçısı var.
Zero Waste Jam / Avusturya
israfın peşinde kuruluşlar 1.png 2
Gıda israfına “tatlı” bir çözüm getiriyor. Kalite açısından herhangi bir sorunu olmayan meyve ve sebzelerden ev yapımı reçeller üretiyor. Vienna ve Klosterneuburg bölgelerinde hem bağışları kabul ediyor hem de istenirse ürünleri gidip kendileri toplayabiliyorlar. Reçeller bazı mağazalarda ve online olarak satın alınabiliyor.
Hidden Harvest / Kanada
israfın peşinde kuruluşlar 1.png 3 hidden
Ottawa’nın meyve ve yemiş ağaçlarında toplanmadığı halde çürüyüp gidecek meyveler, sayıları 1000’i aşan gönüllü tarafından toplanıyor. Bunun için kentteki “izinli” ağaçların gösterildiği sürekli güncellenen bir harita var. Hasat etkinlikleriyle toplanan ürünler, en yakındaki gıda organizasyonuna, özel mülk ağacıysa ev sahibine, gönüllülere ve Hidden Harvest’a paylaştırılıyor. Dördüncü hasat mevsimlerindeler ve bugüne kadar 7 tona yakın gıdayı kurtarmışlar.
The Solidarity Fridge / İspanya
israfın peşinde kuruluşlar 1.png 4
Bilbao’nun kenar mahallelerinden Galdakao’da bir kaldırımda duran buzdolabından herkes faydalanabiliyor. Evlerden ya da restoranlardan kalan yemekler ya da kullanılmayanlar, çöp kutusu yerine bu buzdolabına konuyor. Sandviçten mercimeğe ve açılmamış süt kutularına yüzlerce kilo gıda kurtarılmış şimdiye dek. Bazı kurallar var: Çiğ balık, et ya da yumurta konamıyor dolaba. Kalan yemeğin üzerinde de ne zaman pişirildiğine dair bir etiket olmalı. Gıdalar bugüne dek geldikleri gün tüketilmiş.
Share Your Fridge App / Fransa
israfın peşinde kuruluşlar 1.png 5
İspanya’daki benzeri gibi artan yemekler yine bir buzdolabında saklanıyor. Ancak Share Your Fridge Aplikasyonu sayesinde yiyemediklerinizin resmini çekip ne olduğunu yazıyor ve aplikasyonun veritabanına kaydediyorsunuz. Yapmanız gereken arkadaşlarınız ya da komşularınızın gelip dolabınızdakileri seçmesini beklemek.
The Campus Kitchens Project / ABD
israfın peşinde kuruluşlar 1.png 6
Liseler ve üniversitelerle işbirliği yaparak yemekhanelerden artan yemekler kampüs mutfaklarının kullanılmasıyla yeniden değerlendiriliyor. Tamamen öğrenci inisiyatifiyle yürüyen bir hareket. Öğrenciler işbirliklerini geliştiriyor, gıdaları kurtarıyor, menüleri planlıyor, pişirme vardiyalarını ve dağıtımı organize ediyor, aileler ve çocuklara beslenme eğitimleri veriyor. ABD’de büyük okullardan kırsal alanlardakilere 49 kampüste faaliyet gösteriyor.
Rust Belt Riders Composting / ABD
israfın peşinde kuruluşlar 1.png Rust Belt Riders Composting
Cleveland merkezli kooperatif, evlerden, işyerlerinden ya da etkinliklerden kullanılmayan gıda parçalarını toplayarak bunları bisikletlerle kompost yapılacakları yerlere taşıyor. EPA’nın tahminlerine göre ABD’deki evsel gıda atıklarının %24’ü kompost edilebilir malzeme. Bunlar çöplüklere gönderildiğinde çürüme sürecinde metan gazı yayılıyor. Toprak için besleyici olarak kullanmaksa hem toprağın sağlığını hem yerel gıda üretimini artırıyor hem de ekolojik ayakizini düşürüyor.
Food Surplus Entrepreneurs Network / Uluslararası
israfın peşinde kuruluşlar 1.png Food Surplus Entrepreneurs Network
Gıda israfını önlemek için çalışan girişimcilere destek olan uluslararası bir ağ. Amsterdam, Berlin, Londra, Paris, Brüksel, Budapeşte ve Oslo’da merkezleri var. Aynı zamanda israfın azaltılması için yerel yönetimlere de destek oluyorlar. Zero Waste City projeleri ile yerel yönetimlere çözüm önerileri içeren bir yol haritası sunarken, bunların uygulamaya geçirilmesi aşamasında da işbirliği fırsatları yaratıyor.
Boulder Food Rescue / ABD
israfın peşinde kuruluşlar 1.png GuateBoulder
30 yaşın altındaki üç arkadaşın girişimi olarak başlatılan Boulder Food Rescue, Ağustos 2011’den beri hem gıda israfını önlüyor, hem de lojistik nedeniyle çevreye verilen zararı. Çöpe gidecek gıdayı çeşitli kurumlar aracılığıyla evsizlere ve düşük gelirli topluluklara ulaştırırken, bunu da bisikletle yapıyorlar; böylece hem gıdaları kurtarıyor, hem de karbon emisyonuna neden olmuyorlar. Faaliyete geçtikleri ilk 20 ayda 148 ton sağlıklı, taze gıdayı kurtarmışlar.
Food Blessed / Lübnan
israfın peşinde kuruluşlar 1.png Food Blessed
2012’de kurulan organizasyon, şirketler ve sivil toplumla çalışarak hem gıda israfının azaltılmasına yönelik farkındalık yaratıp çözüm yolları sunuyor, hem de topluluk temelli bir yaklaşımla, gönüllüleri ve stratejik ortakları aracılığıyla etkinliklerden kalan yiyecekleri toplayıp sayıları 200 bini bulan ihtiyaç sahiplerine ulaştırıyor.
Cropmobster / ABD
israfın peşinde kuruluşlar 1.png Cropmobster
Gıda israfının sadece marketlerle ilgili olmadığından yola çıkan Kaliforniya’daki Bloomfield Farms’ın genel müdürü Nick Papadopolous, Cropmobster platformunu kurarak çiftçilerin, ürün fazlalarını kullanabilecek organizasyonlarla bağlantı kurmasını sağlıyor. Cropmobster bir yandan açlık ve gıda israfıyla mücadele ederken diğer yandan çiftçilerle yerel topluluklar arasındaki bağları güçlendiriyor.
Inglorious Fruits and Vegetables / Fransa
israfın peşinde kuruluşlar 1.png Inglorious Fruits
 
Fransa’nın üçüncü en büyük süpermarket zinciri Intermarché’nin başlattığı kampanyanın amacı “gerekli” standartları taşımayan gıdaları %30 indirimle satmak. Büyük bir reklam kampanyası yürüten zincir sayesinde tüketiciler aynı ürünü daha ucuza alıyor, üreticiler de normalde çöpe gidecek ürünleri için para kazanıyor. Kampanyanın başarısına dair bazı rakamlarsa şöyle: İlk bir ayda 21 milyon kişiye ulaşıldı. Mağaza başına ilk iki günde 1,2 ton gıda satıldı. Zincirin beş rakibi daha benzer bir uygulama başlattı.
Share My Dabba / Hindistan
israfın peşinde kuruluşlar 1.png share my dabba
Mumbai’de 1,6 milyon insanın karnı doyarken sokakta yaşayan 200 bin çocuk aç. Share My Dabba, sefertaslarında yenmeden bırakılmış yemekleri bu çocuklara dağıtan bir inisiyatif. Bu sefertaslarının üzerine “share” yazan bir yapıştırma konuyor. Bir yerde toplanan sefertaslarından üzerinde yapıştırma olanlar ayrılarak yaklaşık 5000 bisikletli dağıtıcı tarafından çocuklara ulaştırılıyor.
Food Scraps Club! / ABD
israfın peşinde kuruluşlar 1.png food scraps
Kaliforniya’nın San Jose kentinde başlatılan pilot program evsel gıda atıkları için tasarlanmış. Çöp kutuları, bir kısmına diğer çöpler, bir kısmına da meyve sebze kabukları gibi gıdaların kullanılmayan kısımlarının atılabildiği iki bölümden oluşuyor. Projeye katılım gönüllü, toplanan gıda atıkları da hayvan yemlerinde kullanılmak üzere işlemden geçiyor.
Stop Wasting Food / Danimarka
israfın peşinde kuruluşlar 1.png stop wasting
Salina Juul, 2008 yılında israfın en büyük kaynaklarından biri olarak gösterilen tarlalar ya da marketlerin aksine çöp tenekelerindeki gıdaları gördükten sonra tüketicileri hedeflemiş. Önce bir Facebook grubuyla başlamış, sonrasında hareket Danimarka’nın gıda israfını önlemek için çalışan en büyük kâr amacı gütmeyen tüketici hareketine dönüşmüş. Kampanyalar ve medya aracılığıyla tüketicilere israfı önleyecek yöntemler sunulmuş. Sonuç: Gıda israfı beş yıl önceye göre %25 azalmış.
Food Recovery Network / ABD
israfın peşinde kuruluşlar 1.png food recovery
Maryland Üniversitesi’nden Ben Simon tarafından 2011’de başlatılan proje bugün ABD’nin 26 eyaletinde 100 koleje ulaşmış durumda. Ekipler, kampüs yemekhanelerinden yenmemiş gıdayı toplayarak barınaklara, kiliselere ve gıdaya erişemeyen insanlar için çalışan diğer programlara bağışlıyorlar. Bir kafeteryadan daha önce çöplük ya da kompost merkezlerine giden 90 kilogram gıda fazlası 150 kişiye ulaşabiliyor. İki yıl içinde 120 tonun üzerinde gıda ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmış. Hedefleri 2018’de modeli 1000 kampüse yaygınlaştırmak.
The Transition Cafe / Galler
israfın peşinde kuruluşlar 1.png thetras cafe
Yerel işletmelerden ve bireylerden toplanan, aksi halde çöpe gidecek, son kullanım tarihi geçmiş olsa bile yemeye elverişli gıdalardan yemek yapan bir kafe. Personel ve gönüllüler hijyen standartları ve gıda güvenliği konusunda eğitim alıyorlar, kafenin gıda hijyeni belgesi de var. Raf ömrü kısa olan meyve, sebze, süt ürünleri, hamur işleri ve bir miktar da et kullanıyorlar. Aşçılar ne geleceğini bilmediklerinden oldukça yaratıcı olmak zorunda!
Harvest Power / ABD
israfın peşinde kuruluşlar 1.png harvest power
Harvest Power “Balkabağını enerjiye, israfı servete çevirme” felsefesiyle gıda atıklarından enerji üretiyor. Florida, Walt Disney World’de de bir tesisleri var. Burada parklardan ve otellerden artan gıdayı işliyor ve sonra Disney’e enerji olarak satıyor. Öğütücülerinde bir aylık bir gıda atığını işleyerek yılda 3000 ev için enerji üretebiliyorlar.
Son Kullanma Tarihi Yasası / Fransa
israfın peşinde kuruluşlar 1.png son kullanma
Bu yıl çıkarılan bir kanunla Fransa’da süpermarketler son kullanma tarihi yaklaşan ve satılmayan gıdaları yardım kuruluşlarına bağışlamak zorunda kalacak. Kanuna uymayanlara 75 bin euro para cezası verilecek. Yasayla birlikte 2025 yılına kadar ülkede gıda israfının ortadan kalkması öngörülüyor. Yasanın mimarı Arash Derambarsh şimdi diğer Avrupa ülkelerini de ikna etmeye çalışıyor, başarılı olacak gibi de. Zira Avrupa Parlamentosu Temmuz ayında, AB ülkelerindeki süpermarketlerde alıcı bulmayan gıda ürünlerinin çöpe atılmak yerine hayır kurumlarına verilmesini sağlayacak düzenlemeler getirme çağrısında bulundu.
Juice Cube / İngiltere
israfın peşinde kuruluşlar 1.png jacuse
İngiltere de her yıl 540 bin ton yenebilir meyve ve sebzenin israf edildiğinden yola çıkarak 2013’ten bu yana bu gıdaları sağlıklı meyve sularına, salata ya da atıştırmalıklara dönüştürüyorlar. Her hafta 100 kilo meyve ve sebzeyi kurtarıyorlar. Ekim 2014’ten Ocak 2015’e haftada 500’den fazla meyve suyu servis etmişler. Hem israfın önlenmesi hem de sağlıklı beslenmeye katkı sağlayan Juice Cube birçok kurum, girişim ve bireyle işbirliği yaparak etkisini artırmaya çalışıyor.
Last Minute Market / İtalya
israfın peşinde kuruluşlar 1.png last minute
Satılmamış ama yenebilen, kozmetik nedenlerle süpermarketler tarafından reddedileceği için hasat edilmeyen gıdaları, ihtiyacı olanlar ve yardım kuruluşlarıyla buluşturuyor. Bolonya merkezli ama İtalya’nın 40 kasabasında daha faaliyette. Fikir, Tarım Fakültesi Dekanı Prof. Andrea Segrè öncülüğünde Bolonya Üniversitesi’nden çıkmış. 2008’den bu yana sadece süpermarketlerden 170 ton yenebilir gıda toplamışlar, bunun parasal değeri 646 bin euro. Modelin bütün İtalya’da uygulanması halinde kazancın 928 milyon euronun üzerinde olacağı belirtiliyor. Bu da 636 bin insan için üç öğün yemek demek.
Leftover Swap / Aplikasyon
israfın peşinde kuruluşlar 1.png left tower
Tıka basa doydunuz ama tabağınız hâlâ dolu, kalanı çöpe atmak istemiyorsunuz ama ertesi gün bunları yemek de istemiyorsunuz. Bu aplikasyon sayesinde yiyemediğinizin resmini çekip ismini belirttikten sonra komşularınızla paylaşabiliyorsunuz. Yiyeceklerin uygun şekilde saklanmış ve taze olması gerekiyor elbette. Karnı aç olanlar için de ucuz, hızlı erişilebilen bir öğün olmanın yanında topluluk bağlarını da güçlendiren bir uygulama.
Food Cowboy / Aplikasyon
israfın peşinde kuruluşlar 1.png cowboy
Gıda israfının bir nedeni de dağıtımcıların mağazaların kabul etmediği gıdayı nereye ulaştırabileceklerini araştıracak zamanları olmaması. Buradan yola çıkarak oluşturulan cep telefonu uygulaması tüm tedarik zincirini birbirine bağlıyor. Çiftçiler, nakliyeciler, süpermarketler, restoranlar, pazarlar, en yakındaki gıda bankaları ya da hayır kurumları birbirleriyle iletişime geçip en hızlı şekilde fazla gıdayı ihtiyaç olan noktaya ulaştırılmasını sağlıyor.
Robin Hood Army / Hindistan-Pakistan
israfın peşinde kuruluşlar 1.png robin hood
Hindistan’ın sıcak havası nedeniyle meyve ve sebzeler çok uzun süre tezgahta kalamıyor. Daha iyi tarım, nakliye ve depolamaya da yeterli yatırım yapılmıyor. Bu da küçük çiftçilerin gelir kaybetmesi, yoksul tüketiciler için de daha yüksek fiyatlar demek. Robin Hood Army gönüllü temelli bir organizasyon. Pakistan ve Hindistan’da evsizlere, barınaklarına, yetimhanelere ve devlet hastanelerindeki hastalara fazla gıdayı ulaştırıyor. Maddi bağış kabul etmiyor, sadece zamanınızı istiyorlar. 14 kentte her gece 4500-5000 ihtiyaç sahibine ulaşıyorlar.
 

Cevap Bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Paylaş