- Türkiye'nin İlk Yeşil İş ve Yaşam Dergisi
Gıda

Vegan Derneği Türkiye, İTÜ’deki Vegan Öğrencilerin Beslenme Hakkı için Ombudsmanlık’a Başvurdu

vegan

Vegan Derneği Türkiye, İTÜ’de okuyan vegan öğrencilerin üniversite rektörlüğü tarafından aylardır görmezden gelinen vegan menü taleplerinin gerçekleşmesi için Kamu Denetçiliği Kurumu’na (Ombudsmanlık) başvurdu.  

Vegan Derneği Türkiye (TVD), İstanbul Teknik Üniversitesi’nde (İTÜ) okuyan vegan öğrencilerin vegan menü taleplerini zımnen reddederek öğrencilerin beslenme hakkından eşit olarak yararlanmasına engel olan üniversite rektörlüğünü Ombudsmanlık’a şikayet etti.

Tüm Yazılı Başvurular Yanıtsız Kaldı

2022’nin ilk yarısı boyunca yapılan tüm yazılı başvuruların yanıtsız kalması ve öğrenci taleplerinin aylardır görmezden gelinmesi nedeniyle dernek, bu kez başvurusunu avukatları aracılığıyla Kamu Denetçiliği Kurumu’na (KDK) yönlendirdi.

Söz konusu başvuru; “Üniversitenin yemek sunulan tüm alanlarında ve tüm öğünlerde sağlıklı, dengeli, yeterli miktarda, eşit yahut daha uygun fiyattan besleyici vegan opsiyonlar sunulması, buna dair düzenleyici işlem yapılması ve bunun daimi kılınması” için, Yükseköğretim Kanunu ve Yükseköğretim Kurumları, Mediko-Sosyal Sağlık, Kültür ve Spor İşleri Dairesi Uygulama Yönetmeliği uyarınca, İTÜ Rektörlüğü’nün görevini yerine getirmesi konusunda tavsiye niteliğinde karar alınması talebini kapsıyor.

Bu Yılın Başında Üniversite İçinde 2,266 Islak İmza Toplandı

İTÜ öğrencileri bu yılın başında üniversite içinde 2,266 ıslak imza toplamış ve vegan menü taleplerini içeren dilekçeyi İTÜ Rektörlüğü’ne teslim etmişti. Bu süreçte İTÜ Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı (SKS) ve Yemek İşletmeleri Şube Müdürlüğü ile yaptıkları görüşmelerin ve İTÜ Rektörü İsmail Koyuncu’ya sosyal medya üzerinden yapılan çağrıların sonuçsuz kalması üzerine öğrenciler, seslerini duyurabilmek ve kamuoyu desteği alabilmek için change.org’da dijital imza kampanyası başlatmıştı.

TVD ise yemekhane menüsüne veganlar için bitki temelli beslenme biçimine uygun zorunlu seçenekler konulması için mart ayında İTÜ Rektörlüğü’ne yazılı başvuru yapmış, ancak dört ay boyunca rektörlükten yanıt alamamıştı.

Vicdan Hürriyeti, Fırsat Eşitsizliği ve Ekonomik Sıkıntılar

Etik vegan felsefenin ve vegan yaşam biçiminin hayvan hakları perspektifinden ayrıntılı bir şekilde aktarıldığı şikayet dilekçesinde, çok sayıda bilimsel ve akademik çalışma kaynak gösterilerek çevre ve insan sağlığı açısından bitkisel beslenmenin önemine de değinildi. Bu bağlamda, “etik bir tutumun ve ilkesel bir tavrın sonucu olarak” veganların uyguladığı bitki bazlı beslenme pratiğinin yaşam biçimlerinin bir parçası olduğu ve bundan taviz vermelerini beklemenin vicdan hürriyetine ve insan haklarına aykırı olduğu vurgulandı.

Bitki Bazlı Beslenmenin Daha Fazla Bütçe Gerektirmediği Açıklandı

Yaygın kanının aksine bitki bazlı beslenmenin hayvan kaynaklı beslenmeye kıyasla daha fazla bütçe gerektirmediğinin açıklandığı dilekçede, özellikle maddi-manevi açıdan yaşamın zor olduğu İstanbul gibi bir şehirde kendi üniversitesinin yemekhanesinden yemek alamayan öğrencinin her gün dışarıdan yemek yemesi için günlük 100 TL gibi bir harcama yapması gerektiği, oysa üniversite yemekhanesinde yemek ücretinin yalnızca 3 TL olduğu belirtildi.

Hakkaniyet Denetimi Talep Edildi

Öğrencilerin yaşadığı ekonomik sıkıntılar ışığında hakkaniyet denetiminin talep edildiği başvuruda ayrıca, “Öğrencinin herhangi bir işte çalışmadığı, burs veya kredi ile geçimini sağlamaya çalıştığı, barınma imkanlarının da zorluğu göz önünde bulundurulacak olursa günlük böyle bir harcamaya zorlanması kabul edilebilir değildir. Vegan yaşam biçimini benimseyen öğrencilerin etik tutumları sebebiyle diğer öğrencilerden ayrı muamele görmesi hem maddi hem manevi anlamda fırsat eşitsizliği yaratmakta olup bu felsefeyi benimseyen öğrencileri de ötekileştirilmiş konumuna düşürmektedir,” denildi.

Örnek Uygulamalar Sunuldu

Medeni ve siyasi haklara ilişkin uluslararası sözleşmelere ve mahkeme kararlarına atıfta bulunulan 23 sayfalık başvuruda, Türkiye dahil dünya çapındaki üniversitelerin ve kurumların vegan menü uygulamalarından örnekler de sunuldu.

TVD mayıs ayında, Türkiye çapındaki üniversitelerde okuyan vegan öğrencilerin sistematik hale gelen beslenmeye ilişkin sorunlarını mahkemeye taşımış, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanlığı’na yaptığı yazılı başvuruya olumsuz yanıt verilmesi ve Türkiye çapında vegan öğrencilere yönelik hak ihlallerinin devam etmesi sebebiyle Danıştay’da YÖK’e dava açmıştı.

About Post Author