UN Global Compact Türkiye
Veri temelli eşitlik politikaları, kurumsal sürdürülebilirliğin ayrılmaz bir parçası. Özellikle Çevresel, Sosyal ve Yönetişim çerçevesinde sosyal göstergelerin önem kazandığı bir dönemde, ölçülebilir hedefler şirketlerin itibarını ve uzun vadeli değer yaratma kapasitesini doğrudan etkiliyor.
Sevda ALKAN, UN Global Compact Türkiye Sosyal Sürdürülebilirlik Müdürü
Her 8 Mart’ta eşitliği konuşuyoruz. Kadınların iş gücüne katılımını, liderlikte temsili, ücret eşitliğini ve kapsayıcı iş yerlerini gündeme alıyoruz. Ancak artık şu soruyu daha yüksek sesle sormamız gerekiyor: “Taahhütlerin ötesine geçebiliyor muyuz?”
Toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda iş dünyasında güçlü söylemler, imzalanan prensipler ve verilen taahhütler var. Fakat gerçek dönüşüm ancak bu taahhütler veriyle desteklendiğinde ve somut, ölçülebilir hedeflere dönüştüğünde mümkün oluyor. 2025 itibarıyla hiçbir ülke toplumsal cinsiyet eşitliğini tam sağlayamadı. Veriler ilerlemenin hâlâ yetersiz olduğunu açıkça gösteriyor. Kadınlar, erkeklerin sahip oldukları yasal hakların yalnızca %64’üne sahip. Ülkelerin %44’ünde eşit işe eşit ücret ilkesini destekleyen bir yasa bulunmuyor. Dünya Ekonomik Forumu’nun 2025 Küresel Cinsiyet Uçurumu Raporu’na göre küresel ölçekte toplumsal cinsiyet eşitliğine ulaşmak için 123 yıl gerekiyor. Bu dönüşümü hızlandırmak için 8 Mart, iyi niyet beyanlarından öte; artık ilerlemenin, hesap verebilirliğin ve somut sonuçların konuşulması gereken bir gün olmalı.
Somut ve Ölçülebilir Hedefler: Niyet ile Sonuç Arasındaki Köprü
Eşitliği yönetebilmek için önce onu ölçebilmek gerekir. Ölçemediğimiz hiçbir alanı dönüştüremeyiz.
UN Women tarafından yayımlanan Unfinished Business: Private Sector and Gender Equality raporu da tam olarak bu noktaya işaret ediyor: Özel sektörün eşitlik yolculuğunda ilerleme kaydedebilmesi için sistematik veri toplaması, bu verileri analiz etmesi ve sonuçlarını şeffaf biçimde raporlaması gerekiyor.
Bugün birçok şirket, kadın çalışan oranını genel toplam üzerinden paylaşıyor, bu çok önemli ancak yeterli değil. Bunun ötesinde cevap aranması gereken sorular şunlar:
- Kadınlar hangi pozisyonlarda yoğunlaşıyorlar?
- Orta ve üst yönetimde temsilleri ne düzeyde?
- Ücret farkı hangi seviyelerde daha belirgin?
- Terfi ve performans değerlendirme süreçlerinde görünmez bariyerler var mı?
Kurumsal taahhütler en güçlü etkisini, somut adımlar ve ölçülebilir hedeflerle desteklendiğinde gösterir. “Kadın liderliğini destekliyoruz” güçlü bir başlangıçtır; bu mesajın kalıcı dönüşüme dönüşmesi ise uygulamalar, hedefler ve hesap verebilirlik mekanizmaları ile mümkün olur.
Gerçek etki için belirli süre içinde üst yönetimde kadın temsilini en az %30’a çıkarmak, belirli bir tarihe kadar cinsiyete dayalı ücret farkını tamamen kapatmak, yönetici aday havuzlarında en az %50 kadın temsili sağlamak ve tedarik zincirinde kadın girişimci oranını belirli bir seviyeye taşımak gibi hedeflere ihtiyaç var.
Neden 8 Mart’ta Veriyi Konuşmalıyız?
Veri temelli eşitlik politikaları, kurumsal sürdürülebilirliğin ayrılmaz bir parçası. Özellikle Çevresel, Sosyal ve Yönetişim çerçevesinde sosyal göstergelerin önem kazandığı bir dönemde, ölçülebilir hedefler şirketlerin itibarını ve uzun vadeli değer yaratma kapasitesini doğrudan etkiliyor.
8 Mart iş dünyasının toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda veriler ışığında nerede olduğunu değerlendirmesi için önemli bir fırsat sunuyor. Ölçülebilir hedefler doğrultusunda ilerleyebilmek için şirketler, her yıl bu soruları stratejilerinde dikkate almalı:
- Geçen 8 Mart’tan bu yana hangi göstergelerde ilerleme kaydettik, hangilerinde kaydetmedik?
- Hangi verileri hâlâ toplamıyoruz? Ve neden?
UN Global Compact Türkiye; şirketleri ölçülebilir hedefler belirlemeye, ilerlemelerini şeffaf biçimde raporlamaya ve somut dönüşüm yaratacak politikaları hayata geçirmeye davet ediyor. 2020’den bu yana yürüttüğü “Hedef Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Programı” ile şirketleri üst yönetimde kadın temsilini artırmaya, ücret eşitliğini sağlamaya ve kapsayıcı kurum kültürü oluşturmaya teşvik ediyor.
Belki de bu 8 Mart’ta atılacak en güçlü adım; cesur, ölçülebilir ve kamuya açık hedefler ilan etmek ve hedeflerdeki ilerlemeyi açıklamaktır. Gerçek dönüşüm, iyi niyet beyanlarına ek olarak performans göstergelerine bağlanmış taahhütlerden doğar.
Zira eşitlik bir temenni değil, yönetilmesi gereken stratejik bir önceliktir.
EKOIQ
Sibel Bülay
