EKOIQ
COP31 iklim zirvesinin ana gündemlerinden birinin “adil geçiş mekanizması” olduğunu vurgulayan İklim Ağı, yaptığı açıklamada, kömür sektörünü ayakta tutmak için yeni teşvikler getirildiğine dikkat çekti. Ekim 2025’te getirilen yeni teşvik paketiyle kömüre her yıl fazladan 133 milyon dolar kamu kaynağı ayrılacağını belirten İklim Ağı, açıklamada “Oysa bu parayla kömür bölgelerinde temiz ve insan onuruna yakışır istihdam alanları yaratılabilir” ifadelerini kullandı.
İklim alanında çalışan 16 sivil toplum kuruluşundan oluşan İklim Ağı, 1 Mayıs öncesinde bir açıklama yaptı. Açıklamada; hem işçileri hem de iklimi korumak için COP31’e başkanlık yapacak Türkiye’nin önce kendi evinde her işçinin hakkını koruyacak ulusal bir adil geçiş mekanizması kurması gerektiği belirtildi.
“Kömür Madencileri ve Santral İşçileri Çok Daha Kötü Çalışma Koşullarına Mahkum Ediliyor”
İklim Ağı açıklamasında, doğayı ve emeği sömüren yanı sıra savaşları artıran fosil yakıtları geride bıraktığımız bir gelecek talebini yineledi. Acilen hem iklimi hem de işçileri koruyan ulusal adil geçiş mekanizması talep eden İklim Ağı, açıklamasında “Son yıllarda kömür madencileri ve santral işçileri Afşin Elbistan, Soma, Yatağan, Çayırhan’da özelleştirme, üretim daralması/kapanma gibi sebeplerle ya işten çıkarılıyor ya da zaten iş güvenliğinin olmadığı sektörde maaşlarının ödenmemesi, düşük maaş gibi sorunlarla çok daha kötü çalışma koşullarına mahkum ediliyor. Bu durumun çok yakın bir örneğini, Eskişehir’de başlayıp iki gün öncesine kadar Ankara’da haklarını arayarak alan madencilerin durumunda gördük. Bu vesileyle madencilerle dayanışma duygularımızı paylaşıyor, işçilerin haklarını alabildikleri adil bir geçiş sürecinin bir an önce hayata geçirilmesini bir kez daha talep ediyoruz” ifadelerine yer verdi.
İşçilerin yaşadıkları bu sürecin, adil geçiş planları yapılmadan, piyasa koşullarına terk edilmiş kömür sektöründe yaşanabilecek işçi hakları ihlallerinin bir sonucu olduğuna dikkat çekilen açıklamada, “Çünkü İklim kriziyle mücadele süreci, kömür gibi fosil yakıt temelli sektörleri yeniden yapılandırırken yeni iş alanları da yaratıyor; ancak bu dönüşüm gerekli hazırlık ve planlama olmadan gerçekleştiğinde, işçiler güvencesiz koşullarla karşı karşıya kalıyor” denildi.
“Hükümet Can Çekişen Kömür Sektörünü Ayakta Tutmak için Yeni Teşvikler Getiriyor”
Açıklama şöyle devam etti: “Hükümet, bunu önlemek ve hiçbir işçinin işsiz kalmadığı bir adil geçiş mekanizması kurmak yerine can çekişen kömür sektörünü ayakta tutmak için yeni teşvikler getiriyor. Ekim 2025’te getirilen yeni teşvik paketiyle kömüre her yıl fazladan 133 milyon dolar kamu kaynağı ayrılacak, oysa bu parayla kömür bölgelerinde temiz ve insan onuruna yakışır istihdam alanları yaratılabilir.”
Türkiye’nin başkanlık ve ev sahipliği yapacağı COP31 iklim zirvesinin ana gündemlerinden birinin adil geçiş mekanizması olduğunun vurgulandığı açıklamada, “COP30’da dönüm noktası niteliğinde bir kararla Adil Geçiş Mekanizması oluşturuldu. COP31’den de bu yeni mekanizmayı finansman, zaman çizelgesi ve nasıl işleyeceğine dair somut detaylarla hayata geçirmesini bekliyoruz. Bu kapsamda Türkiye’nin COP31 Başkanı olarak önce kendi evinde değişimi başlatıp kömürden çıkış takvimini açıklayarak ulusal adil geçiş mekanizmasının katılımcı şekilde oluşturması gerekiyor. Bunu yaptığı takdirde COP31 başkanlığında adil geçişe dair kararlığını göstermiş olacak” denildi.
