EKOIQ
Son bulgulara göre, saniyede üç olimpik yüzme havuzu büyüklüğünde buz erimeye devam ediyor. Mevcut buz kütlesi küresel tatlı suyun yaklaşık %70’i kadar su depoluyor ve 2 milyardan fazla insan, önemli bir tatlı su kaynağı olarak buzul ve kar erimelerine bağımlı durumda yaşıyor. Öte yandan 2050’ye kadar, buzul alanlarının üçte birinde buzulların tamamen yok olması bekleniyor.
İklim değişikliğine bağlı olarak buzulların artık gözle görülür bir şekilde erimeye başlaması nedeniyle Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu konu hakkında farkındalığı ve koruma çabalarını artırmak amacıyla, geçen yıl 21 Mart tarihini “Dünya Buzullar Günü” olarak kabul etti.
Gün, buzulların hidrolojik döngünün ayrılmaz bir bileşeni olarak önemini ve hızlanan erimelerinin iklim, çevre, insan sağlığı ve sürdürülebilir kalkınma üzerindeki ciddi etkilerini vurgulamayı amaçlıyor. Yanı sıra dünya ekosisteminin donmuş haldeki su kısmını sağlayan kriyosferinde meydana gelen değişimlerin ekonomik, sosyal ve çevresel etkilerine dair küresel farkındalığı artırmak da hedefleniyor.
Buzulları Kurtarmak için Az da Olsa Hâlâ Vakit Var!
Buzullar doğanın bir tür donmuş nöbetçileri gibi görev görüyor. Önemli tatlı su rezervleri olmasının yanı sıra milyonlarca insan için su sağlama, deniz seviyelerini düzenleme ve biyoçeşitliliği destekleme gibi bir işleve de sahip.
Ancak bu donmuş devler tehdit altında! Küresel sıcaklıkların artması buzulların endişe verici bir hızla geri çekilmesine neden oluyor. Bu durum su kıtlığına, deniz seviyelerinin yükselmesine ve sel ya da heyelan gibi doğal afetlerin olasılığının artmasına yol açıyor. Çevresel sürdürülebilirlikteki kritik rollerine rağmen ulusal uyum politikaları buzulların yok oluşuna çözüm için yeterli değil. Ancak seragazı emisyonlarını azaltarak ve dönüştürücü uyum ile azaltım stratejileri benimseyerek onları korumak için az da olsa hâlâ vakit var gibi görünüyor.
2050’ye Kadar Üçte Biri Tamamen Yok Olma Riski Altında!
Dünya Buzullar Günü de bu gerçeklikten yola çıkarak, 2025-2034 Kriyosfer Bilimleri için Eylem On Yılı ile birlikte, buzulların dünyadaki yaşamın sürdürülmesindeki hayati rolünü gelecek kuşaklar için korumak adına herkesi harekete geçmeye çağırıyor.
Nitekim saniyede üç olimpik yüzme havuzu büyüklüğünde buz erimeye devam ediyor! Dünyada şu anda 275 binden fazla buzul mevcut ve bu buzullar yaklaşık 700 bin kilometrekarelik bir alanı kaplıyor. Ayrıca mevcut buz kütlesi küresel tatlı suyun da yaklaşık %70’i kadar su depoluyor. 2 milyardan fazla insan, yani yaklaşık olarak Çin ve ABD nüfuslarının toplamından daha fazlası, önemli bir tatlı su kaynağı olarak buzul ve kar erimelerine bağımlı durumda.
Yanı sıra buzulların süregelen gerilemesi küresel deniz seviyesinin yükselmesine etkide bulunuyor. Bugün deniz seviyesi 1900 yılına göre yaklaşık 20 cm daha yüksek. Tehlikenin boyutu öyle büyük ki, 2050’ye kadar, mevcut buzul alanlarının üçte birinde buzulların tamamen yok olması bekleniyor. Bu durum hem buzullara yakın hem de uzak topluluklar ile kıyı bölgelerinde yaşayan nüfus için su kaynakları açısından risk oluşturuyor.
Ayrıca söz konusu değişimler, tarım, hidroelektrik enerji, turizm, ticaret ve ulaşım gibi birçok sektörü etkileyerek küresel ekonomik sonuçlar da doğuruyor. Dolayısıyla buzulların korunması; çevresel sürdürülebilirlik, ekonomik istikrar ve kültürel değerlerin ile geçim kaynaklarının korunması açısından hayati önem taşıyor.
